Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama

Veraset ve İntikal Vergisi, adından "veraset" (miras) geçtiği için sadece ölüm sonrası mirasları kapsıyormuş gibi görünse de, kapsamı çok daha geniştir — hayattayken yapılan karşılıksız (ivazsız) bağış ve hibeler, hatta çekiliş, yarışma ya da şans oyunlarından kazanılan ikramiyeler de bu verginin kapsamına girer.

Bu geniş kapsam, örneğin bir çekilişte araç kazanan birinin, ya da yakınından büyük bir bağış alan birinin de, bu vergiyle karşı karşıya kalabileceği anlamına gelir — vergi, "karşılıksız" bir servet artışının tüm biçimlerini kapsar.

2026 yılı için resmi istisna tutarları: çocuklar (evlatlık dahil) ve eşten her birine isabet eden miras hissesinde 2.907.136 TL, çocuk yoksa eşe isabet eden hissede 5.817.845 TL, ivazsız intikallerde (bağış/hibe) ise 66.935 TL'dir.

Bu farklı istisna seviyeleri, yakın aile içi miras intikalinin (çocuk/eş), üçüncü kişilerden gelen bağışlara göre çok daha yüksek bir muafiyetten yararlanmasını sağlar — bu, ailenin temel servetinin nesiller arası aktarımını, karşılıksız üçüncü taraf transferlerine göre daha az vergi yüküyle korumayı amaçlayan bir politika tercihidir.

Veraset (miras) yoluyla intikallerde uygulanan vergi dilimleri %1 ile %10 arasında değişirken, ivazsız (bağış/hibe) intikallerde bu oranlar tam olarak iki katına çıkar (%10 ile %30 arası) — bu farklılaştırma, ölüm sonrası doğal miras geçişi ile hayattayken yapılan gönüllü servet transferleri arasında bilinçli bir ayrım yapar.

Bu yapı, kısmen, hayattayken yapılan büyük bağışların, vergi planlaması amacıyla kötüye kullanılmasını caydırmayı hedefler — eğer bağış ve miras aynı oranda vergilendirilseydi, kişiler servetlerini ölmeden önce aile üyelerine devretme konusunda ek bir vergi avantajı elde edebilirdi.